Hoocmon Estrogen là gì? vai trò của Estrogen sinh lý nữ

Nhập từ khóa tìm kiếm

Hoocmon Estrogen là gì? vai trò của Estrogen sinh lý nữ

Hoocmon Estrogen là gì? vai trò của Estrogen sinh lý nữ

Đánh giá bài viết

Đôi nét về tuyến hoocmon sinh dục nữ

Tuyến hoocmon sinh dục chính của nữ giới là buồng trứng, sản sinh hai loại hoocmon sinh dục đó là hoocmon Estrogen và hoocmon Progesterone. Hormon Estrogen thúc đẩy sự phát triển của cơ quan sinh dục nữ  theo hướng nữ giới (như phát triển ngực, mông, …) và giữ gìn những đặc tính của nữ giới. Hoocmon Progesterone vai trò quan trọng cho quá trình thay đổi sinh lý khi mang thai của nữ giới.

Mỗi người nữ có 2 buồng trứng, nằm ở phía trước khoang chậu, và hai bên tử cung. Trên buồng trứng có một điểm để làm lối ra vào cho các mạch máu và thần kinh gọi là rốn (hilus) buồng trứng

Mỗi buồng trứng gồm có các phần sau:

  • Lớp biểu mô mầm bao phủ mặt ngoài của buồng trứng và tiếp nối với lớp trung biểu mô trùm lên mạc treo buồng trứng. Mặc dầu được gọi là biểu mô mầm nhưng nhiệm vụ của chúng không phải là để sản sinh trứng.
  • Lớp vỏ trắng (tunica albuginea) tạo bởi mô liên kết đặc và không đều, nằm ngay dưới lớp biểu mô mầm.
  • Vùng đệm là một vùng mô liên kết nằm phía dưới lớp vỏ trắng gồm có lớp đặc nằm nông gọi là vỏ (cortex) và lớp lỏng lẻo nằm ở phía sâu hơn gọi là tủy (medulla).
  • Các nang trứng nằm tại phần vỏ trắng với các tế bào trứng đang ở các giai đoạn khác nhau của quá trình phát triển và được các tế bào bao quanh. Lúc đầu các tế bào bao quanh này chỉ có một lớp, sau đó chúng phát triển số lượng tạo thành nhiều lớp tế bào và được gọi là các tế bào hạt (granulosa cells). Những tế bào hạt này có nhiệm vụ nuôi dưỡng tế bào trứng đang phát triển và bài tiết estrogen khi nang trứng phát triển.

Nang trứng chín: là một nang lớn chứa đầy dịch, nang này sẽ vỡ và giải phóng noãn bào cấp II qua quá trình rụng trứng.

Thể vàng: chứa các phần còn lại của một nang trứng sau khi trứng rụng. Thể vàng sản xuất progesterone, estrogen, relaxin và inhibin. Khi thể vàng thoái hóa sẽ trở thành một tổ chức xơ gọi là thể trắng.

Estrogen là gì?

Hầu hết các estrogen đều do buồng trứng sản xuất, chúng có 2 đỉnh bài tiết: (1) Ngay trước khi rụng trứng và (2) giữa giai đoạn thể vàng, trong nửa sau của chu kỳ kinh.

Các estrogen gồm ba loại: (1) 17(-estradiol; (2) estrone và (3) estriol. Tất cả chúng đều là C18 steroid được bài tiết bởi các tế bào hạt và lớp vỏ trong (theca interna) của các nang trứng, thể vàng (corpus lutheum) và bánh nhau.

Estradiol được bài tiết với lượng 36mg/ngày (133mmol/ngày) trong giai đoạn nang trứng sớm (giai đoạn đầu của chu kỳ kinh, 380mg/ngày ngay trước khi rụng trứng và  250mg/ngày vào giữa giai đoạn hoàng thể

Sau khi mãn kinh, sự bài tiết estrogen giảm rất nhiều và chỉ còn ở mức rất thấp.

Ở nam mức sản xuất estradiol là 50mg/ngày (180 mmol/ngày).

Giống như các steroid khác, estrogen kết hợp với các protein receptor nội bào tạo thành phức hợp kết hợp với DNA thúc đẩy quá trình sao mã của các gene để tổng hợp nên các protein mới là thay đổi chức năng của tế bào, các protein đặc trưng

Tác động của estrogen trong cơ thể

Tác động lên cơ quan sinh dục

Các estrogen thúc đẩy quá trình phát triển của các nang trứng và tăng cường sự vận động của vòi trứng.

Trong chu kỳ kinh estrogen gây ra những thay đổi có tính chu kỳ của nội mạc tử cung, cổ tử cung và âm đạo như sau:

Estrogen làm tăng lượng máu tới tử cung và có một vai trò quan trọng đối với hệ thống cơ trơn của tử cung.

Ở người nữ trước tuổi dậy thì và bị cắt buồng trứng tử cung nhỏ và các cơ tử cung bị teo và không hoạt động. Estrogen làm tăng số lượng cơ tử cung và các protein co (contractile protein) trong các tế bào cơ.

Dưới ảnh hưởng của estrogen cơ tử cung trở nên dễ hoạt động và dễ bị kích thích hơn. Tử cung đã chịu ảnh hưởng của estrogen sẽ nhạy cảm hơn với oxytocin dễ dàng co bóp hơn.

Điều trị dài ngày với estrogen sẽ làm phì đại nội mạc tử cung, khi việc điều trị ngừng lại sẽ làm bong lớp nội mạc gây ra tình trạng xuất huyết qua âm đạo. Đôi khi tình trạng xuất huyết cũng xảy ra trong quá trình điều trị khi  estrogen được sử dụng điều trị trong một thời gian dài.

Tác động của estrogen lên các cơ quan nội tiết

Estrogen làm giảm bài tiết FSH. Trong một số trường hợp các estrogen ức chế bài tiết LH (feedback âm) và trong một số trường hợp khác chúng làm tăng bài tiết LH (feedback dương). Các estrogen có thể làm tăng kích thước của tuyến yên.

Hiệu quả trên tính cách

Estrogen gây ra biểu hiện động dục (estrous) ở động vật và làm tăng ham muốn tình dục ở người. Tác động này gây ra do tác động trực tiếp của estrogen lên các neuron nhất định ở vùng dưới đồi (hypothalamus)

Tác động trên tuyến vú

Estrogen làm phát triển hệ ống của tuyến vú và làm vú phát triển ở người nữ trong tuổi dậy thì.

Estrogen cũng làm tăng sắc tố ở quầng vú, tuy nhiên hiện tượng này xảy ra rõ hơn trong lần mang thai đầu tiên

Tác động lên các đặc điểm giới tính phụ

Những thay đổi trên cơ thể của người nữ ở tuổi dậy thì cùng với sự phát triển của vú, tử cung và âm đạo một phần do tác dụng của estrogen và một phần đơn giản là do không có các androgen của tinh hoàn.

Người nữ có vai hẹp và hông rộng cùng với sự phân bố mỡ ở ngực và mông tạo nên vóc dáng đặc trưng của người nữ.

Ở người nữ thanh quản vẫn duy trì cấu trúc như ở thời kỳ tiền dậy thì nên giọng nói vẫn cao. Lông trên cơ thể ít hơn nhưng tóc nhiều hơn so với người nam. Lông mu mọc kiểu phía trên bằng. Sự phát triển lông mu và lông nách của người nữ chủ yếu do tác dụng của androgen chủ yếu do tuyến thượng thận bài tiết hơn là do estrogen.

Các tác động khác:

Người nữ bình thường chỉ giữ nước, muối và tăng cân nhẹ trước khi hành kinh. Hiện tượng giữ nước và muối không những do estrogen mà còn do andosterone gia tăng bài tiết trong giai đoạn thể vàng.

Estrogen làm tuyến bã bài tiết nhiều dịch hơn nên trái ngược với tác động của testosterone và ngăn cản mụn phát triển.

Các estrogen làm giảm đáng kể cholesterol trong huyết tương và qua đó ức chế quá trình xơ vữa động mạch qua đó làm cho tỷ lệ nhồi máu cơ tim và các biến chứng khác của bệnh xơ vữa động mạch ở người nữ trước tuổi mãn kinh.

 

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

082 2065566